حراج!

مقاله با عنوان رشد جمعيت و نرخ بيكاري

آمار بيكاران و نرخ بيكاري در هر جامعه، بيانگر ميزان گسست  ساختار اجتماعي و اقتصادي است. در دو دهه اخير  در ايران، معضل بيكاري بيش از پيش بر گريبان جامعه چنگ انداخته است. طبق ديدگاه جامعه شناسان و پژوهشگران اجتماعي اين مسأله در ايران رتبه اول را در بين آسيب‌هاي اجتماعي دارا است. در اين نوشته ضمن تحليل روند رشد جمعيت به تغيير نرخ بيكاري در سال‌هاي اخير و به طور ويژه به تحليل روند بيكاري در سال‌هاي 80  و 82 پرداخته شده و با تحليل روند گذشته به اوضاع اشتغال و بيكاري در سال 85 توجه و آمار احتمالي استخراج شده است.

  1. نگاه گذرا به روند رشد جمعيت و بيكاري در ايران  تا 1375

ميانگين رشد جمعيت از سال 46 تا 55 نزديك به 3 درصد و از سال 56 تا 65 نزديك به 9/3 درصد و از 66 تا 75 نزديك به 2 درصد بود. البته ميانگين رشد از سال 66 تا 70 كاملاً متمايز از سال  71 تا 75 است و اختلاف اين دو رقم حدود 3/1 درصد ( 13 0/0- 26 0/0 ) مي باشد. بيشترين ميزان رشد جمعيت در طي 40 سال اخير تقريباً متعلق به سال‌هاي 1358 تا 1362 با بيش از 4 درصد است. متولدين اين سال‌ها در سرشماري سال 1375 عمدتاً در سنين 17- 13  سال بودند كه بخش قابل توجهي از جمعيت غير فعال در قالب محصل را تشكيل مي دادند. روند تغيير در جمعيت فعال و غير فعال در سه دوره سرشماري عمومي سال‌هاي 55 و 65 و 75 در جدول زير آمده است.

جدول 1- توزيع نسبي جمعيت 10 ساله و بيشتر كشور بر حسب وضع فعاليت 55و65و75

طبق جدول 1، سير صعودي جمعيت غير فعال از 55 تا سال  1375( از 4/57 به 7/64 ) به همراه رشد2 درصدي جمعيت به معناي به صدا درآمدن زنگ خطر براي سال‌هاي بعد از 75 و ورود بخش قابل توجهي از جمعيت غير فعال به بخش جمعيت فعال و جوياي كار در آن  سال‌ها بود. به بيان ديگر هيچ بعيد نبود كه نسبت جمعيت فعال و غير فعال در سال‌هاي پس از 75 به مقدار اين نسبت در سال 55 (حدود 43 به 57 درصد) نزديك شود زيرا در سال 1355 از اوضاع متعادل تري در رشد جمعيت  برخوردار بوديم. بنابراين پيش بيني وقوع بحران بيكاري در سال 75 براي  سال‌هاي پس از 75 موضوع دشواري نبود. توجه به ميزان افزايش محصلان در سال 75 نسبت به سال 65، از 9/19 به 8/27 درصد، بيانگر ورود خيل عظيم متقاضي كار و تحصيل به جامعه در سال‌هاي بعد از 75 بود. علاوه بر آن، كاهش درصد خانه دارها در سال 75 نسبت به گذشته، از 34 به 29 درصد، نشانگر ورود بانوان به عرصه تحصيل و كار و بالطبع افزايش تقاضاي شغل بود. هر چند ميزان بيكاري در سال 75 نسبت به سال 65 كاهش چشمگيري از 53/5 به 21/3 درصد جمعيت 10 ساله و بيشتر داشت اما اين به معناي تثبيت روند نزولي ميزان بيكاري نبود زيرا اين كاهش متأثر از عواملي بود كه تضميني براي بقاي آنها وجود نداشت. عوامل عمده كاهش ميزان بيكاري عبارت بودند از:  1- عامل اقتصادي و اشتغال زايي ناشي از رشد درآمد كشور پس  از پايان  جنگ با عراق و كاهش هزينه هاي نظامي ، 2- افزايش نرخ رشد جمعيت در سال‌هاي 60 به بعد و ورود مواليد سال‌هاي 60 به بعد  در گروه هاي سني 10 سال و بيشتر در سال 75 و در نتيجه بزرگتر شدن مخرج كسر و كوچكتر شدن جواب كسر در محاسبه ميزان بيكاري.

جدول 2، موضوع احتمال وقوع بحران بيكاري پس از سال 75 را بهتر نمايان مي سازد.

جدول 2- تعداد و توزيع نسبي جمعيت كشور بر حسب چند گروه عمده سني ؛ 75- 65

طبق جدول 2، در سال 65 معادل 4/51 درصد جمعيت ايران در سنين فعاليت ( 15 تا 64 سالگي)  و در سال 75 اين نسبت معادل 56 درصد جمعيت بود. بر اساس آمار مذكور، در سال 75، درصد قابل توجهي از جمعيت در سنين فعاليت بود و نسبت به سال 65 معادل 6/4 درصد افزايش داشت. در سال 65 تعداد 735/414/25 نفر در سنين فعاليت ( 4/51 درصد جمعيت ايران ) و در سال 75 تعداد 073/631/33 نفر( 56 درصد كل جمعيت )در آن سنين بودند. اختلاف اين دو عدد معادل 338/216/8 نفر برابر با 7/13 درصد كل جمعيت سال 75 بود. به بيان ديگر افزايش 6/4 درصدي جمعيت در سنين فعاليت در سال 75 نسبت به سال 65 معادل 7/13 درصد جمعيت ايران در سال 75 بوده است. اين ارقام بيانگر اهميت اشتغال زايي براي جمعيت فعال و آموزش و تحصيل براي جمعيت غير فعال در سال‌هاي 75 به بعد استزيرا هرم سني جمعيت به آرامي از شكل جوان به ميانه نزديك مي شد و اين روند تا زمان حاضر ادامه دارد. نمودار 1 ترسيمگر اين موضوع است.

* نمودار فوق نشانگر تبديل هرم سني جمعيت ايران از حالت جوان (جمعيت زير 14 معادل 4/45 درصد كل جمعيت و بيشترين درصد جمعيتي در گروه سني 4- 0 معادل 3/18 درصد در سال 65 ) به حالت ميانه ( 5/39 درصد جمعيت زير 14 سال و بيشترين درصد جمعيتي معادل 1/15 درگروه سني 14-10 ساله در سال 75 ) است و انتظار مي رود در سال 85 حدود 25درصد جمعيت در سنين زير 14 سال و بيشترين درصد جمع…………………

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “مقاله با عنوان رشد جمعيت و نرخ بيكاري”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *