پروژه با عنوان طراحی کتابخانه عمومی

فهرست مطالب

پیشگفتار …………………………………………………………… ۱

فصل اول : مطالعات پایه …………………………………………………… ۵

فصل دوم : مطالعات زمینه ………………………………………………… ۲۸

فصل سوم : مطالعات تکمیلی ……………………………………………… ۴۵

فصل چهارم : مطالعات تطبیقی ……………………………………………. ۷۰

فصل پنجم : معرفی و آنالیز سایت ………………………………………… ۸۶

فصل ششم : مبانی برنامه فیزیکی ………………………………………… ۹۵

منابع ………………………………………………………………. ۱۱۷

در ایجاد کتابخانه عمومی، فرض بر این نهاده می شود که یک انسان هر چه بیشتر بداند فرد مفیدتری به حال جامعه خود خواهد بود و از این رو برای همه افراد یک جامعه باید امکاناتی فراهم آورد تا مطابق نیازهای خویش، خواندن آنچه را به حال خود مفید می دانند، در دسترس داشته باشند.

بیان ضرورت های طراحی

کتابخانه گردآورنده تلاش های فرهنگی، هنری، علمی و فنی بشر و قلب نظام اطلاع رسانی یک جامعه است. و با توجه به جایگاه محوری ارتباطات و اطلاع رسانی در تمدن کنونی کتابخانه نهادی است که در عین حفظ میراث دیروز نقشی فعال در شکل دادن به امروز و تغییر جامعه به سوی فردای متعالی دارد. و به این اعتبار کمتر نهادی را می توان یافت که چنین پیوند اساسی با وضع حال و سرنوشت آینده نسبتاً دور یک ملت داشته باشد.

شهر مشهد به عنوان یکی از کلان شهرهای کشور، در مقاطع مختلف تاریخی علاوه بر مؤثر بودن در سرنوشت کشور، به عنوان کانون علم و ادب زادگاه اندیشمندان بسیاری بوده است.

ولی با این وجود به دلیل کمبود مراکز فرهنگی اجتماعی، این استان همواره از فقر فرهنگی اجتماعی زیادی رنج می برد.

تا جائی که برای انجام یک مطالعه جامع و مناسب برای یک موضوع، نمی توان حتی یک کتابخانه و یا مرکز فرهنگی مناسب را انتخاب نمود و برای به دست آوردن کوچکترین اطلاعات در هر زمینه ای، نیاز به صرف وقت و هزینه زیادی است که از عهده اغلب
دانش پژوهان و دانشجویان خارج است.

از سوی دیگر دور افتاده بودن شهر نسبت به مراکز علمی و فرهنگی کشور، کار سفر کردن به این شهرها را مشکل کرده است و باید زمان و هزینه زیادی صرف آن کرد. لذا توجه به ساخت مراکز فرهنگی، آموزشی و اطلاع رسانی در این منطقه، علاوه بر تبدیل شدن آن به کانون علم و فرهنگ در شرق کشور، می تواند زمینه ساز تقویت و پیشرفت سیستم آموزشی گردد.

از جنبه دیگر، وجود مراکز دانشگاهی و تعداد زیاد دانشجویانی که دسترسی به منابع اطلاعاتی جدید و دست اول، یکی از حقوق اولیه آنان است، ضرورت وجودی این مسئله را بارزتر می کند.

از سوی دیگر به منظور صرفه جویی در وقتی که در مسیر رفت و آمد چند کتابخانه اصلی شهر صرف می شود، پیشنهاد می شود کتابخانه هایی در مناطق مختلف شهر ساخته شوند تا علاوه بر رفع نیاز علاقه مندان، مکانی برای ترغیب سایرین به این مهم باشند.

به طور قطع وجود کتابخانه های بزرگ و مجهز با مقیاس کارکردی شهری و حتی فراشهری، با توجه به موقعیت شهر مشهد، برای تأمین نیازهای عملی، فرهنگی و … اقشار مختلف، الزامی است.

اما با توجه به نیاز جامعه امروز که تقویت فرهنگ مطالعه در میان توده مردم است، شاید بهتر باشد علاوه بر تجهیز هر چه بیشتر کتابخانه تخصصی، در فکر ایجاد کتابخانه هایی با فضایی هماهنگ و آمیخته با فضاهای شهری و زندگی روزمره توده مردم به منظور ترویج فرهنگ کتابخوانی باشیم.

بیان اهـداف طراحی

در این پژوهش جهت خلق یک پروژه معماری سعی بر این است که با تأمل و تحقیق پیرامون مباحث نظری موضوع امکان نگاهی عمیق تر و صحیح تر را فراهم آوریم سعی بر این است که این جستجو زمینه ساز خلق فضایی با هویت گردد در یک ساختار کلی تلاش خواهد شد جهت:

  1. شناسایی جایگاه و وظایف کتابخانه ها در جامعه ها امروز ما و این میسر نمی شود مگر با شناخنت و مقایسه گذشته، حال و افق های آینده ای فراروی ماست.
  2. شناسایی قابلیت هایی که ابزارهای زمانه امروز در اختیار کتابخانه ها می گذارند.
  3. و در نهایت ضمن شناسایی قابلیت ها، محدودیت ها و خواسته هایی که موضوع پروژه در اختیار معماری می گذارد سعی در خلق فضایی داریم که به بهترین روش به این مطالبات پاسخ دهد.

به نظر می رسد چیزی که به عنوا وجه تمایز در این پروژه مدنظر قرار خواهد گرفت توجه خاص به بحث جایگاه فرهنگ و اصولاً فلسفه وجودی چنین فضاهایی است.

وجود کتابخانه هایی که جایگاه فرهنگی و اجتماعی خود را حفظ کرده اند، در کنار تکنولوژی جدید منطقی به نظر می رسد. در این مجموعه توازنی بین مواد کاغذی منتخب، ارزشمند و پرمخاطب، در کنار منابع الکترونیکی جامع و قابل دسترس، شدیداً مورد نیاز است.

توجه به این مسئله تقریباً تمام تعاریف و روابط را در معماری این پروژه تحت تأثیر قرار خواهد داد و با تمرینی جدید در واقع سعی خواهیم کرد جهت ماندگاری فضا لباس زمانه را بر تن موضوعی بپوشانیم که بی شک جایگاه عظیم و متعالی خویش را در جوامع انسانی حفظ خواهد کرد.

تعریف فرهنگ

ای بی تینور استاد انسان شناسی دانشگاه آکسفورد در سرآغاز کتابش فرهنگ بدوی تعریف زیر را از فرهنگ ارائه می دهد.

«فرهنگ یا تمدن در مفهوم گسترده و قوم نگارانه آن کلیت پیچیده ای است که شناخت اعتقاد، هنر، اخلاقیات، قانون، آداب و رسوم سایر توانمندیها و عادت هایی را که انسان به عنوان عضوی از اجتماع قرار می گیرد شکل می دهد.

بر این اساس فرهنگ را می توان مجموعه به هم پیوسته ای از باورها، آیین ها، قوانین، اشکال گوناگون دانش و هنر و مانند آن تلقی کرد که تک تک افراد به عنوان اعضاء جامعه ای ویژه آن را فرا می گیرند و می توا با روش علمی به بررسی آنها پرداخت. این باورها، و آیین ها … کلیت پیچیده ای را می سازند که خاص جامعه ای ویژه است و آن را از سایر جوامع متمایز می سازد. شناخت فرهنگ هر جامعه مستلزم توجه به جنبه های پیشین و کنونی است؛
جنبه های پیشین؛ فرهنگ، آداب و رسوم و سنت ها را باز می تاباند و جنبه های کنونی، فرهنگ نو و ویژگی های آن را که در جامعه تبلور می یابد به ما می شناساند.

 

 

 

حوزه بنـدی فضاهای مورد نیاز و مخاطبین هر حوزه

 

حوزه بنـدی فضاهای مورد نیاز مخاطبین هر حـوزه
۱٫ حوزه کتابخوانی   کتابخانه بزرگسالان

کتابخانه کودکان

ـ افراد علاقه مند به مطالعه، تحقیق و پژوهش (گروه سنی
۱۳ سال به بالا)

ـ گروه سنی ۶-۴ سال قبل از دبستان و محصل دوره ابتدایی

۲٫ حوزه اطلاع رسانی عموم مردم علی الخصوص جوانان و افراد علاقه مند به کسب اطلاعات جدید و به روز
۳٫ حوزه اداری و دفاتر مراجعین عام و خاص
۴٫ حوزه تجاری ـ نمایشگاهی عموم مردم از هر قشر و طبقه اجتماعی (مخاطب عام)
۵٫ حوزه خدماتی ـ رفاهی مخاطب عام و خاص

 

مبانی طراحی معماری و پـروژه

توجه به هدف اصلی پروژه (مطالعه در بستر اوقات فراغت و بالا بردن رغبت به کتابخوانی)
توجه به رابطه نزدیک فرم و عملکرد
توجه به نوع مخاطب (رده سنتی عام یا خاص)
توجه به مکان یابی سایت
توجه به استانداردهای فضائی و روابط عملکردی خاص
توجه به نیاز اقشار مختلف جامعه با درآمدهای متفاوت و تواناییهای جسمی متفاوت

فصل اول        

بخش اول : ارتباط و کتابخانه

 

تعریف ارتباط

ارسطو فیلسوف بزرگ یونانی شاید  اولین دانشمندی باشد که ۲۳۰۰ سال پیشنخستین بار در زمینه ارتباط سخن گفتن . او در کتاب مطالعه معانی بیان که معمولا آن را مترادف ارتباط می دانند، در تعریف ارتباط

می نویسد:

“ارتباط عبارت است از جستجو برای دست یافتن به کلیه وسایل و امکانات موجود برای ترغیب  و اقناع دیگران”

در فرهنگ و بسترcommunication عمل ارتباط برقرار کردن تعریف شده ودر توضیح فارسی آن معادل هایی  نظیر رساندن ،بخشیدن، انتقال دادن ، آگاه گردن ،مکالمه و مراوده استفاده شده است.در فرهنگ لغت در مورد لغت فوق اضافه شده که عمل برقرار کردن ارتباط می تواند از طریق کلمات، حروف ، پیام ها ، مکاتبه ها و دیگر راهها انجام گیرد.

به دلیل گسترده بودن دانش ارتباطات و از طرفی تغییر نگاه بشر به مقوله ارتباط در زمان های متفاوت ، تعریف مشخس و ثابتی از آن وجود ندارد و در هر رشته ، متناسب با مبانی شناختی مربوط به آن تعریف میشود.

 

ارتباط و هوشیار سازی اجتماعی

با وجود برداشت های تازه مطالعات ارتباطی، آثار متعلق به دیدگاه  قدیمی این مطالعات که ارتباط را به عنوان وسیله انتقال اطلاعات ، مورد نظر قرار می دهد باقی مانده است. در مجموع گرایش عمومی ارتباط گران و کارگزاران اجتماعی ، متخصصان آموزش ، کارشناسان تبلیغات بازرگانی و سیاست گزاران، همچنین برای ارتباط جهشی و انگیزش فکری استوار است.

در کشورهای جهان سوم این برداشتها از نتایج طبیعی دیدگاه غربی توسعه اجتماعی لست که راه پیشرفت این کشورها را در نوسازی آنها معرفی می کند.

در دو دهه اخیر ، عده زیادی از دانشمندان و متخصصان ارتباطی کشورهای غربی و جهان سوم به باز نگری نظریه ها و الگوهای حاکم غربی در زمینه رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی و نیز نقش ارتباطات در نوسازی کشورهای عقب مانده پرداخته اند و جنبه های منفی آن را یادآوری کردند.

اصول پنج گانه پائولو فریره برای نظام جدید پیشنهادیش که وی آن را آموش عمومی معرفی می کند عبارتند از :

  • اعتقاد به توانایی افراد برای یادگیری ، دگرگونی و رهایی از شرایط سرکوب کننده جهل و فقر واستثمار.
  • تماس مستقیم فراگیرندگان با واقعیت های خاص زندگی و مسائل مربوط به آن، تجزیه و تحلیل فشارها و محدودیت های تحمیل شده به آنان از سوی ساختار اجتماعی و ایدئولوژی رسمی بر اساس کنش های اجتماعی .
  • طرد تفاوت های موجود بین آموزش دهنده و آموزش گیرنده.
  • گفت وشنود آزاد.
  • مشارکت در کوشش های رهایی دهنده

تحت تاثیر پژوهش های پائولو فریره و همچنین ایلیچ : نویسنده معروف کتاب آموزش بدون مدرسه عده دیگری از اندیشمندان انتقاد گر معاصر، بسیاری از متخصصان ارتباط ، به این نتیجه رسیده اند که ارتباط را به عنوان فراگردی جدا نشدنی از سایر فراگردهای اجتماعی و سیاسی ضروری برای توسعه و استقلال ملی باید مورد نظر قرار دهد…………………………………………………….

تعداد صفحات

117

حجم فایل

3 مگابایت

فرمت فایل

word قابل ویرایش-فهرست